Voor hypotheekadviseurs betekent dit dat zij zich in een spanningsveld bevinden. Enerzijds zijn zij dienstverlener, gericht op het helpen van de klant. Anderzijds zijn zij poortwachter in een systeem dat kwetsbaar is voor misbruik. Die rol vraagt om scherpte, om professionaliteit en soms ook om weerstand te bieden.
De belangrijkste les uit het verhaal van deze politieprofessionals is misschien wel dat fraude zelden begint met slechte intenties. Het begint met kleine stapjes, grijze gebieden en druk van buitenaf. De consequenties zijn echter zwart-wit. Voor de klant, voor de adviseur en voor de samenleving.
Wie in de hypotheekpraktijk werkt, kan zich simpelweg niet permitteren om weg te kijken. Hypotheekfraude is geen incident, maar een structureel probleem. De vraag is volgens Jansonius niet of je ermee te maken krijgt, maar wanneer. Ben jij dan in staat om de fraude op tijd te herkennen of word je ongewild onderdeel van het probleem?
Jansonius plaatst het probleem nadrukkelijk in een breder kader. Hypotheekfraude is geen op zichzelf staand fenomeen, maar onderdeel van een groter geheel van financiële en georganiseerde criminaliteit. Veel onderzoeken beginnen in de drugscriminaliteit en eindigen bij vastgoed. Criminelen moeten hun geld ergens onderbrengen en vastgoed is daarvoor bij uitstek geschikt. De omvang is bovendien groter dan vaak wordt gedacht. In één onderzoek in Amsterdam ging het al om zo’n 800 woningen en circa 6 miljoen euro aan criminele winst. Landelijk loopt dat volgens de politie al snel op tot duizenden woningen en tientallen miljoenen euro’s.
Toch ligt de oplossing volgens hem niet primair in opsporing, omdat die per definitie te laat komt. De sleutel ligt aan de voorkant van het proces. In betere controles, strengere regels en vooral een betere samenwerking tussen partijen. In een gezamenlijk pamflet met onder meer banken, notarissen en brancheorganisaties pleit de politie voor een systemische aanpak. Van strengere eisen bij inschrijving van bedrijven tot betere toegang tot inkomensgegevens en meer mogelijkheden om informatie te delen.
Maar die aanpak stuit op een weerbarstige realiteit. Politieke besluitvorming kost tijd, privacybelangen wegen zwaar en prioriteiten liggen vaak elders. Ondertussen gaat de fraude gewoon door. “Het blijft dweilen met de kraan open”, constateert Jansonius.
Wat het verhaal van Pim Jansonius en Anet van Schijndel tijdens het Outvie Hypotheken Event 2026 vooral duidelijk maakt, is dat hypotheekfraude zelden een individuele actie is. Het is een ketenprobleem. In de netwerken die de politie onderzoekt, duiken steeds dezelfde rollen op: makelaars, boekhouders, taxateurs en ook hypotheekadviseurs. Soms bewust, soms onbewust. Soms uit winstbejag, soms uit naïviteit. Maar eenmaal betrokken is uitstappen niet altijd eenvoudig. Van Schijndel beschrijft hoe professionals op een glijdende schaal terechtkomen. Een eerste concessie, een keer iets door de vingers zien en vervolgens steeds verder verstrikt raken in een systeem dat moeilijk te verlaten is. Want wie denkt buiten schot te blijven, vergist zich. In de dossiers die de politie onderzoekt, duiken ook adviseurs op die – soms bewust, soms onbewust – betrokken raken bij frauduleuze constructies.
Dat systeem is bovendien uiterst winstgevend. Per fraudedossier wordt volgens de politie tussen de 7.000 en 12.000 euro extra verdiend, boven op de reguliere fee. Netwerken draaien soms wel meer dan honderd dossiers per jaar en bouwen zo in korte tijd miljoenen aan crimineel vermogen op. Netwerken werken gestructureerd, spreiden risico’s en optimaliseren hun aanpak. In door de politie onderschepte gesprekken spreken betrokkenen openlijk over het verdelen van dossiers over meerdere adviseurs. Dat is een manier om onder de radar te blijven. Van Schijndel omschrijft het als georganiseerde criminaliteit in een maatpak.
De gevolgen reiken veel verder dan individuele dossiers. Op de woningmarkt leidt fraude tot verdringing. Woningen komen terecht bij partijen die er eigenlijk geen recht op hebben. Voor consumenten kan de leugen desastreus uitpakken. Mensen die via fraude een woning kopen, belanden niet zelden in financiële problemen, met alle sociale gevolgen van dien. Voor geldverstrekkers en adviseurs liggen reputatieschade en toezicht op de loer, waarschuwt Van Schijndel.
Misschien nog wel het meest zorgwekkend is de maatschappelijke impact. Fraudepanden blijken regelmatig gebruikt te worden voor andere vormen van criminaliteit: drugsopslag, wapens en uitbuiting. Wat begint als een ‘creatieve’ hypotheekconstructie, eindigt in ondermijning van wijken en systemen.
De essentie van hypotheekfraude is bedrieglijk eenvoudig: het creëren van een papieren werkelijkheid die niet overeenkomt met de realiteit. Inkomens worden opgehoogd, dienstverbanden verzonnen, jaarcijfers gemanipuleerd. Waar fraude vroeger nog herkenbaar was aan knullige fouten, zoals ronde bedragen en inconsistenties, is het spel inmiddels verfijnd. Cijfers sluiten op elkaar aan, fiscale gegevens lijken te kloppen en vervalste documenten ogen professioneel. Fraude evolueert en dat proces gaat snel.
Juist dat maakt het voor adviseurs zo lastig te herkennen. Want op het eerste gezicht lijkt alles te kloppen. Dat geldt voor de werkgeversverklaring, jaarrekening of IB-aangifte. Het dossier oogt compleet, maar wie verder kijkt, ziet soms dat het verhaal wringt. Een dienstverband dat net voor de aanvraag begint. Een ondernemer die in korte tijd een onverklaarbare omzetgroei laat zien. Of een klant wiens gedrag simpelweg niet past bij het profiel dat op papier wordt geschetst. Volgens Van Schijndel zit de sleutel in het leggen van verbanden. Niet het document op zich, maar de samenhang vertelt het echte verhaal.
Precies daar wringt het. Want die samenhang is niet altijd zichtbaar of toegankelijk. Privacywetgeving, gefragmenteerde systemen en beperkte gegevensdeling maken het moeilijk om het volledige beeld te krijgen. “Zolang we data niet in samenhang kunnen zien, blijft fraude mogelijk”, klinkt het. Het is een frustratie die breed wordt gedeeld binnen de opsporing, maar die ook direct raakt aan de praktijk van de adviseur.
Fraude begint zelden met slechte intenties
Hypotheekfraude begint vaak bij iets heel menselijks en dat is de behoefte aan een woning. De starter die geen kans maakt op de overspannen woningmarkt. De gescheiden ouder die snel onderdak moet vinden. De arbeidsmigrant die het systeem niet begrijpt. Het zijn geen criminelen in klassieke zin, maar ze belanden wel in een circuit waarin fraude de norm is geworden. Aan de andere kant van het spectrum staan de professionele netwerken die hypotheekfraude niet alleen faciliteren, maar er een lucratief verdienmodel van hebben gemaakt. Daar wordt het verhaal grimmiger. Want waar geldstromen groot zijn, is geweld nooit ver weg. Van Schijndel schetst een zaak waarin een slachtoffer werd ontvoerd en mishandeld, waarbij zelfs een vinger werd afgehakt. Een confronterend voorbeeld dat de link tussen vastgoedfraude en zware criminaliteit benadrukt.
Auteur Alex Klein
Hypotheekfraude lijkt voor veel adviseurs nog incidenteel. Maar wie inzoomt op de praktijk van de politie, ziet een systeem dat op grote schaal opereert, met duizenden woningen en miljoenen euro’s aan fraudegeld. Van Schijndel ziet de mensen achter de hypotheekdossiers met een luchtje. Mensen die zwijgen in de verhoorkamer, die agressief worden of juist breken. Maar bovenal ziet zij de enorme diversiteit aan plegers. Het stereotype van de doorgewinterde fraudeur klopt maar gedeeltelijk.
Pim Jansonius en Anet van Schijndel zijn politieprofessionals die dagelijks opereren op het snijvlak van financiële criminaliteit en de woningmarkt. Zij geven een indringende inkijk in een wereld die voor veel hypotheekadviseurs dichterbij ligt dan misschien wordt gedacht. Hypotheekfraude is een systeemprobleem dat zich diep in de keten heeft genesteld, waarin ook ogenschijnlijk bonafide partijen een rol kunnen spelen.
De verborgen wereld achter hypotheekfraude
Jansonius plaatst het probleem nadrukkelijk in een breder kader. Hypotheekfraude is geen op zichzelf staand fenomeen, maar onderdeel van een groter geheel van financiële en georganiseerde criminaliteit. Veel onderzoeken beginnen in de drugscriminaliteit en eindigen bij vastgoed. Criminelen moeten hun geld ergens onderbrengen en vastgoed is daarvoor bij uitstek geschikt. De omvang is bovendien groter dan vaak wordt gedacht. In één onderzoek in Amsterdam ging het al om zo’n 800 woningen en circa 6 miljoen euro aan criminele winst. Landelijk loopt dat volgens de politie al snel op tot duizenden woningen en tientallen miljoenen euro’s.
Toch ligt de oplossing volgens hem niet primair in opsporing, omdat die per definitie te laat komt. De sleutel ligt aan de voorkant van het proces. In betere controles, strengere regels en vooral een betere samenwerking tussen partijen. In een gezamenlijk pamflet met onder meer banken, notarissen en brancheorganisaties pleit de politie voor een systemische aanpak. Van strengere eisen bij inschrijving van bedrijven tot betere toegang tot inkomensgegevens en meer mogelijkheden om informatie te delen.
Maar die aanpak stuit op een weerbarstige realiteit. Politieke besluitvorming kost tijd, privacybelangen wegen zwaar en prioriteiten liggen vaak elders. Ondertussen gaat de fraude gewoon door. “Het blijft dweilen met de kraan open”, constateert Jansonius.
Wat het verhaal van Pim Jansonius en Anet van Schijndel tijdens het Outvie Hypotheken Event 2026 vooral duidelijk maakt, is dat hypotheekfraude zelden een individuele actie is. Het is een ketenprobleem. In de netwerken die de politie onderzoekt, duiken steeds dezelfde rollen op: makelaars, boekhouders, taxateurs en ook hypotheekadviseurs. Soms bewust, soms onbewust. Soms uit winstbejag, soms uit naïviteit. Maar eenmaal betrokken is uitstappen niet altijd eenvoudig. Van Schijndel beschrijft hoe professionals op een glijdende schaal terechtkomen. Een eerste concessie, een keer iets door de vingers zien en vervolgens steeds verder verstrikt raken in een systeem dat moeilijk te verlaten is. Want wie denkt buiten schot te blijven, vergist zich. In de dossiers die de politie onderzoekt, duiken ook adviseurs op die – soms bewust, soms onbewust – betrokken raken bij frauduleuze constructies.
Dat systeem is bovendien uiterst winstgevend. Per fraudedossier wordt volgens de politie tussen de 7.000 en 12.000 euro extra verdiend, boven op de reguliere fee. Netwerken draaien soms wel meer dan honderd dossiers per jaar en bouwen zo in korte tijd miljoenen aan crimineel vermogen op. Netwerken werken gestructureerd, spreiden risico’s en optimaliseren hun aanpak. In door de politie onderschepte gesprekken spreken betrokkenen openlijk over het verdelen van dossiers over meerdere adviseurs. Dat is een manier om onder de radar te blijven. Van Schijndel omschrijft het als georganiseerde criminaliteit in een maatpak.
De gevolgen reiken veel verder dan individuele dossiers. Op de woningmarkt leidt fraude tot verdringing. Woningen komen terecht bij partijen die er eigenlijk geen recht op hebben. Voor consumenten kan de leugen desastreus uitpakken. Mensen die via fraude een woning kopen, belanden niet zelden in financiële problemen, met alle sociale gevolgen van dien. Voor geldverstrekkers en adviseurs liggen reputatieschade en toezicht op de loer, waarschuwt Van Schijndel.
Misschien nog wel het meest zorgwekkend is de maatschappelijke impact. Fraudepanden blijken regelmatig gebruikt te worden voor andere vormen van criminaliteit: drugsopslag, wapens en uitbuiting. Wat begint als een ‘creatieve’ hypotheekconstructie, eindigt in ondermijning van wijken en systemen.
De essentie van hypotheekfraude is bedrieglijk eenvoudig: het creëren van een papieren werkelijkheid die niet overeenkomt met de realiteit. Inkomens worden opgehoogd, dienstverbanden verzonnen, jaarcijfers gemanipuleerd. Waar fraude vroeger nog herkenbaar was aan knullige fouten, zoals ronde bedragen en inconsistenties, is het spel inmiddels verfijnd. Cijfers sluiten op elkaar aan, fiscale gegevens lijken te kloppen en vervalste documenten ogen professioneel. Fraude evolueert en dat proces gaat snel.
Juist dat maakt het voor adviseurs zo lastig te herkennen. Want op het eerste gezicht lijkt alles te kloppen. Dat geldt voor de werkgeversverklaring, jaarrekening of IB-aangifte. Het dossier oogt compleet, maar wie verder kijkt, ziet soms dat het verhaal wringt. Een dienstverband dat net voor de aanvraag begint. Een ondernemer die in korte tijd een onverklaarbare omzetgroei laat zien. Of een klant wiens gedrag simpelweg niet past bij het profiel dat op papier wordt geschetst. Volgens Van Schijndel zit de sleutel in het leggen van verbanden. Niet het document op zich, maar de samenhang vertelt het echte verhaal.
Precies daar wringt het. Want die samenhang is niet altijd zichtbaar of toegankelijk. Privacywetgeving, gefragmenteerde systemen en beperkte gegevensdeling maken het moeilijk om het volledige beeld te krijgen. “Zolang we data niet in samenhang kunnen zien, blijft fraude mogelijk”, klinkt het. Het is een frustratie die breed wordt gedeeld binnen de opsporing, maar die ook direct raakt aan de praktijk van de adviseur.
Voor hypotheekadviseurs betekent dit dat zij zich in een spanningsveld bevinden. Enerzijds zijn zij dienstverlener, gericht op het helpen van de klant. Anderzijds zijn zij poortwachter in een systeem dat kwetsbaar is voor misbruik. Die rol vraagt om scherpte, om professionaliteit en soms ook om weerstand te bieden.
De belangrijkste les uit het verhaal van deze politieprofessionals is misschien wel dat fraude zelden begint met slechte intenties. Het begint met kleine stapjes, grijze gebieden en druk van buitenaf. De consequenties zijn echter zwart-wit. Voor de klant, voor de adviseur en voor de samenleving.
Wie in de hypotheekpraktijk werkt, kan zich simpelweg niet permitteren om weg te kijken. Hypotheekfraude is geen incident, maar een structureel probleem. De vraag is volgens Jansonius niet of je ermee te maken krijgt, maar wanneer. Ben jij dan in staat om de fraude op tijd te herkennen of word je ongewild onderdeel van het probleem?
Auteur Alex Klein
Hypotheekfraude lijkt voor veel adviseurs nog incidenteel. Maar wie inzoomt op de praktijk van de politie, ziet een systeem dat op grote schaal opereert, met duizenden woningen en miljoenen euro’s aan fraudegeld. Van Schijndel ziet de mensen achter de hypotheekdossiers met een luchtje. Mensen die zwijgen in de verhoorkamer, die agressief worden of juist breken. Maar bovenal ziet zij de enorme diversiteit aan plegers. Het stereotype van de doorgewinterde fraudeur klopt maar gedeeltelijk.
Hypotheekfraude begint vaak bij iets heel menselijks en dat is de behoefte aan een woning. De starter die geen kans maakt op de overspannen woningmarkt. De gescheiden ouder die snel onderdak moet vinden. De arbeidsmigrant die het systeem niet begrijpt. Het zijn geen criminelen in klassieke zin, maar ze belanden wel in een circuit waarin fraude de norm is geworden. Aan de andere kant van het spectrum staan de professionele netwerken die hypotheekfraude niet alleen faciliteren, maar er een lucratief verdienmodel van hebben gemaakt. Daar wordt het verhaal grimmiger. Want waar geldstromen groot zijn, is geweld nooit ver weg. Van Schijndel schetst een zaak waarin een slachtoffer werd ontvoerd en mishandeld, waarbij zelfs een vinger werd afgehakt. Een confronterend voorbeeld dat de link tussen vastgoedfraude en zware criminaliteit benadrukt.
Pim Jansonius en Anet van Schijndel zijn politieprofessionals die dagelijks opereren op het snijvlak van financiële criminaliteit en de woningmarkt. Zij geven een indringende inkijk in een wereld die voor veel hypotheekadviseurs dichterbij ligt dan misschien wordt gedacht. Hypotheekfraude is een systeemprobleem dat zich diep in de keten heeft genesteld, waarin ook ogenschijnlijk bonafide partijen een rol kunnen spelen.
De verborgen wereld achter hypotheekfraude
