1. Model koopovereenkomst bestaande woning (NVM, VBO, VastgoedPRO, Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis), art. 6.1 en 6.3; zoals geciteerd in de uitspraak onder 4.
2.Burgerlijk Wetboek, art. 7:17 en 7:23; HR 10 april 1998, Offringa/Vinck (mededelingsplicht gaat vóór onderzoeksplicht).
3.AVROTROS Radar, As is where is-clausule: wat is het? En waar moet je op letten?, 9 september 2024; Reactie VBO, 13 september 2024.
4. Rechtbank Rotterdam 26 februari 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:3457.
5.Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 21 mei 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:3466.
Makelaars: gebruik ‘as is, where is’ alleen waar de situatie erom vraagt en licht de clausule schriftelijk toe aan de koper.
De opstellers van de modelkoopakte (NVM, VBO, VastgoedPRO, Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis): regel de clausule zelf, als facultatieve bepaling met een waarschuwingstekst en sluit haar uit bij reguliere, bewoonde woningen.
Kopers en adviseurs: de concept-koopakte hoort net als de vragenlijst bij de stukken vóór het bod.
En tot die tijd? Vraag je klant naar de concept-koopakte en zoek naar ‘as is, where is’, ‘zichtbare en onzichtbare gebreken’ en ‘in afwijking van artikel 6.3’. Bespreek wat die woorden betekenen, reken een herstelbuffer door en leg vast dat je het besproken hebt.
Een verborgen gebrek dat niet te verhalen is, belandt rechtstreeks op de balans van je klant. Een ‘as is, where is’-clausule maakt dat risico niet kleiner, maar legt het alleen nog bij je klant. Dan is de vraag ‘had jij daar niet op moeten wijzen?’ niet ver weg.
De verkoper vult de vragenlijst volledig en eerlijk in, inclusief wat hij vermoedt. ‘Behoorde te weten’ in de clausule is ruimer dan veel verkopers denken. De verkopend makelaar heeft ook een zorgplicht tegenover de koper. Een verregaande uitsluiting opnemen zonder toelichting past daar slecht bij.
De koper vraagt de concept-koopakte op vóór hij biedt, laat de woning keuren en vraagt door over elke clausule. En hij weet dat hij na ontvangst van de getekende akte drie dagen bedenktijd heeft. Dat is het laatste moment om zonder kosten terug te treden.
Particulieren mogen het risico anders verdelen. Maar een clausule wordt uitgelegd naar wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, niet alleen naar de letter.
De Rechtbank Rotterdam liet in 2025 zien hoe dat uitpakt.4De verkopers beriepen zich op een clausule die alle gebreken voor de koper liet. De rechtbank ging daar niet in mee. Er was niet over onderhandeld, de kopers hadden geen aankoopmakelaar en de uitsluiting zat ‘verstopt’ in een bepaling met een andere titel. De verkopers betaalden ruim € 34.000 aan herstel, hoewel ze van de gebreken niets wisten.
Ook het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden hield in 2024 de verkoper aan zijn woord.5Hij had gemeld dat de spouwmuren geïsoleerd waren en er beperkt asbest zat. Beide bleken onjuist, dus hij bleef aansprakelijk. Wat de koper zelf had kunnen ontdekken, kwam wel voor zijn rekening. Opvallend: ook de verkopend makelaar werd aansprakelijk gehouden, omdat hij bekende problemen met het dak niet had gemeld.
Een exoneratie kan dus wijken. Maar ‘kan’ is niet ‘zal’. De koper moet procederen, bewijzen en de kosten voorschieten.
‘As is, where is’ hoort thuis bij een executieveiling, een sloopobject, een opknapper waarvan de prijs al rekening houdt met wat er mis is of een transactie tussen beleggers. Maar ik zie de clausule steeds vaker bij gewone, bewoonde woningen. Radar signaleerde deze opmars al in 2024. Zelfs brancheorganisatie VBO Makelaar (nu Vastgoed Nederland) erkende toen dat de clausule ‘soms onredelijk’ is.3
De verkopend makelaar werkt voor de verkoper en elke uitsluiting beschermt zijn opdrachtgever. In een krappe markt onderhandelt geen koper over de kleine lettertjes. Wie bezwaar maakt, verliest net als bij een keuringsvoorbehoud aan biedingskracht.
Voor woningen waarbij die verdeling niet past, kent de praktijk al jaren twee clausules. De ouderdomsclausule zegt: dit huis is oud, verwacht geen nieuwbouwkwaliteit. De niet-zelfbewoningsclausule zegt: ik heb hier niet gewoond, dus ik weet minder. Beide matigen het risico, passend bij de situatie.
De ‘as is, where is’-clausule matigt niet, zij wist. Ze geldt voor een rijtjeshuis uit 1998 waar de verkoper twintig jaar woonde net zo goed als voor een kraakpand.
Een clausule voor opknappers en executies is ongemerkt standaard geworden
Artikel 7:17 BW zegt dat een woning de eigenschappen moet hebben die nodig zijn voor normaal gebruik. Wat de koper kende of had moeten kennen, kan hij de verkoper niet tegenwerpen. Een lekkend dak dat je bij de bezichtiging ziet, is dus al jouw probleem. Daarvoor is geen ‘as is, where is’ nodig.
Het verschil zit in het gebrek dat niemand kende: een fundering die verzakt, een brandscheiding die er niet is. Zonder clausule draagt de verkoper dat risico, mits het gebrek het normaal gebruik belemmert. En wist hij wel iets, dan gaat zijn mededelingsplicht in beginsel vóór de onderzoeksplicht van de koper.2
Redelijk: de verkoper woonde er jaren, de koper had een uur bezichtiging en vaak geen keuring. De ‘as is, where is’-clausule draait die verhouding om.
Auteur Rob Timmermans
In mijn vorige publicatie over het Franse woningdossier betoogde ik dat de Nederlandse verkoper zijn woning niet hoeft te laten onderzoeken en daar zelfs van profiteert. Deze clausule is de volgende stap: de verkoper sluit ook het restrisico uit. Een versie die ik vaak tegenkom:
“Koper verklaart ermee bekend te zijn dat de woning wordt verkocht en geleverd in de staat waarin deze zich op de datum van ondertekening van de koopovereenkomst bevindt, met alle daarbij behorende zichtbare en onzichtbare gebreken. Koper aanvaardt de woning ‘as is, where is’ en vrijwaart verkoper voor aanspraken wegens gebreken, behoudens verzwegen gebreken waarvan verkoper kennis had of behoorde te hebben.”
De eerste zin komt vrijwel letterlijk uit artikel 6.1 van de modelkoopakte. Maar daar belooft artikel 6.3 direct daarna dat de woning geschikt is voor normaal gebruik als woning.1 De ‘as is, where is’-clausule neemt de eerste zin over en zet de tweede buiten werking. Kort gezegd: alles wat je niet ziet, is voortaan van jou.
Een opknapper uit een nalatenschap of een woning op de veiling: daar hoort een koper te tekenen voor de staat waarin het huis zich bevindt. Maar steeds vaker staat dezelfde ‘as is, where is’-zin in de koopakte van een gewone, bewoonde eengezinswoning. Wie tekent, ruilt de wettelijke bescherming van artikel 7:17 BW in voor een belofte die pas iets waard is als je kunt bewijzen dat de verkoper het wist.
Koop het zoals het is:
Hoe ‘as is, where is’
de koopakte binnensloop
Particulieren mogen het risico anders verdelen. Maar een clausule wordt uitgelegd naar wat partijen redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten, niet alleen naar de letter.
De Rechtbank Rotterdam liet in 2025 zien hoe dat uitpakt.4De verkopers beriepen zich op een clausule die alle gebreken voor de koper liet. De rechtbank ging daar niet in mee. Er was niet over onderhandeld, de kopers hadden geen aankoopmakelaar en de uitsluiting zat ‘verstopt’ in een bepaling met een andere titel. De verkopers betaalden ruim € 34.000 aan herstel, hoewel ze van de gebreken niets wisten.
Ook het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden hield in 2024 de verkoper aan zijn woord.5Hij had gemeld dat de spouwmuren geïsoleerd waren en er beperkt asbest zat. Beide bleken onjuist, dus hij bleef aansprakelijk. Wat de koper zelf had kunnen ontdekken, kwam wel voor zijn rekening. Opvallend: ook de verkopend makelaar werd aansprakelijk gehouden, omdat hij bekende problemen met het dak niet had gemeld.
Een exoneratie kan dus wijken. Maar ‘kan’ is niet ‘zal’. De koper moet procederen, bewijzen en de kosten voorschieten.
Makelaars: gebruik ‘as is, where is’ alleen waar de situatie erom vraagt en licht de clausule schriftelijk toe aan de koper.
De opstellers van de modelkoopakte (NVM, VBO, VastgoedPRO, Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis): regel de clausule zelf, als facultatieve bepaling met een waarschuwingstekst en sluit haar uit bij reguliere, bewoonde woningen.
Kopers en adviseurs: de concept-koopakte hoort net als de vragenlijst bij de stukken vóór het bod.
En tot die tijd? Vraag je klant naar de concept-koopakte en zoek naar ‘as is, where is’, ‘zichtbare en onzichtbare gebreken’ en ‘in afwijking van artikel 6.3’. Bespreek wat die woorden betekenen, reken een herstelbuffer door en leg vast dat je het besproken hebt.
1. Model koopovereenkomst bestaande woning (NVM, VBO, VastgoedPRO, Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis), art. 6.1 en 6.3; zoals geciteerd in de uitspraak onder 4.
2.Burgerlijk Wetboek, art. 7:17 en 7:23; HR 10 april 1998, Offringa/Vinck (mededelingsplicht gaat vóór onderzoeksplicht).
3.AVROTROS Radar, As is where is-clausule: wat is het? En waar moet je op letten?, 9 september 2024; Reactie VBO, 13 september 2024.
4. Rechtbank Rotterdam 26 februari 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:3457.
5.Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 21 mei 2024, ECLI:NL:GHARL:2024:3466.
‘As is, where is’ hoort thuis bij een executieveiling, een sloopobject, een opknapper waarvan de prijs al rekening houdt met wat er mis is of een transactie tussen beleggers. Maar ik zie de clausule steeds vaker bij gewone, bewoonde woningen. Radar signaleerde deze opmars al in 2024. Zelfs brancheorganisatie VBO Makelaar (nu Vastgoed Nederland) erkende toen dat de clausule ‘soms onredelijk’ is.3
De verkopend makelaar werkt voor de verkoper en elke uitsluiting beschermt zijn opdrachtgever. In een krappe markt onderhandelt geen koper over de kleine lettertjes. Wie bezwaar maakt, verliest net als bij een keuringsvoorbehoud aan biedingskracht.
Voor woningen waarbij die verdeling niet past, kent de praktijk al jaren twee clausules. De ouderdomsclausule zegt: dit huis is oud, verwacht geen nieuwbouwkwaliteit. De niet-zelfbewoningsclausule zegt: ik heb hier niet gewoond, dus ik weet minder. Beide matigen het risico, passend bij de situatie.
De ‘as is, where is’-clausule matigt niet, zij wist. Ze geldt voor een rijtjeshuis uit 1998 waar de verkoper twintig jaar woonde net zo goed als voor een kraakpand.
Een verborgen gebrek dat niet te verhalen is, belandt rechtstreeks op de balans van je klant. Een ‘as is, where is’-clausule maakt dat risico niet kleiner, maar legt het alleen nog bij je klant. Dan is de vraag ‘had jij daar niet op moeten wijzen?’ niet ver weg.
De verkoper vult de vragenlijst volledig en eerlijk in, inclusief wat hij vermoedt. ‘Behoorde te weten’ in de clausule is ruimer dan veel verkopers denken. De verkopend makelaar heeft ook een zorgplicht tegenover de koper. Een verregaande uitsluiting opnemen zonder toelichting past daar slecht bij.
De koper vraagt de concept-koopakte op vóór hij biedt, laat de woning keuren en vraagt door over elke clausule. En hij weet dat hij na ontvangst van de getekende akte drie dagen bedenktijd heeft. Dat is het laatste moment om zonder kosten terug te treden.
Auteur Rob Timmermans
In mijn vorige publicatie over het Franse woningdossier betoogde ik dat de Nederlandse verkoper zijn woning niet hoeft te laten onderzoeken en daar zelfs van profiteert. Deze clausule is de volgende stap: de verkoper sluit ook het restrisico uit. Een versie die ik vaak tegenkom:
“Koper verklaart ermee bekend te zijn dat de woning wordt verkocht en geleverd in de staat waarin deze zich op de datum van ondertekening van de koopovereenkomst bevindt, met alle daarbij behorende zichtbare en onzichtbare gebreken. Koper aanvaardt de woning ‘as is, where is’ en vrijwaart verkoper voor aanspraken wegens gebreken, behoudens verzwegen gebreken waarvan verkoper kennis had of behoorde te hebben.”
De eerste zin komt vrijwel letterlijk uit artikel 6.1 van de modelkoopakte. Maar daar belooft artikel 6.3 direct daarna dat de woning geschikt is voor normaal gebruik als woning.1 De ‘as is, where is’-clausule neemt de eerste zin over en zet de tweede buiten werking. Kort gezegd: alles wat je niet ziet, is voortaan van jou.
Artikel 7:17 BW zegt dat een woning de eigenschappen moet hebben die nodig zijn voor normaal gebruik. Wat de koper kende of had moeten kennen, kan hij de verkoper niet tegenwerpen. Een lekkend dak dat je bij de bezichtiging ziet, is dus al jouw probleem. Daarvoor is geen ‘as is, where is’ nodig.
Het verschil zit in het gebrek dat niemand kende: een fundering die verzakt, een brandscheiding die er niet is. Zonder clausule draagt de verkoper dat risico, mits het gebrek het normaal gebruik belemmert. En wist hij wel iets, dan gaat zijn mededelingsplicht in beginsel vóór de onderzoeksplicht van de koper.2
Redelijk: de verkoper woonde er jaren, de koper had een uur bezichtiging en vaak geen keuring. De ‘as is, where is’-clausule draait die verhouding om.
Een opknapper uit een nalatenschap of een woning op de veiling: daar hoort een koper te tekenen voor de staat waarin het huis zich bevindt. Maar steeds vaker staat dezelfde ‘as is, where is’-zin in de koopakte van een gewone, bewoonde eengezinswoning. Wie tekent, ruilt de wettelijke bescherming van artikel 7:17 BW in voor een belofte die pas iets waard is als je kunt bewijzen dat de verkoper het wist.
Koop het zoals het is:
Hoe ‘as is, where is’
de koopakte binnensloop